Alex, 30 juli 2010

Euro krijgt lucht

Het vertrouwen in de euro heeft een flinke deuk opgelopen door de zorgen rond de begrotingstekorten van Europese overheden. Vooral de landen rond de Middellandse Zee hebben het zwaar. De geest was uit de fles toen bleek dat het Griekse begrotingstekort veel groter was dan werd gedacht. De creatieve boekhouders die zich met de overheidsfinanciën bezighouden zijn tegen de lamp gelopen. De rente die beleggers in Griekse staatsobligaties eisten steeg in reactie hierop in korte tijd van ongeveer 4% naar meer dan 20%. Het was duidelijk dat Griekenland dit soort rentelasten onmogelijk kon dragen. Omdat de gebruikelijke route om zich uit dit soort problemen te redden -afwaardering van de munt - niet mogelijk was, is de EU (in samenwerking met het IMF) Griekenland met noodsteun te hulp geschoten.

Hulpprogramma
De reden dat Europa een omvangrijk hulpprogramma heeft opgetuigd is vooral om te voorkomen dat Griekenland uit de euro zou stappen en dat er een kettingreactie zou plaatsvinden doordat landen als Portugal, Spanje en wellicht Italië door een soortgelijk scenario overvallen zouden worden. Marktpartijen wilden testen of de Europese landen daadwerkelijk solidair zouden zijn. Het viel hen op dat de zuidelijke Europese landen niet alleen begrotingstekorten hadden maar ook nauwelijks konden concurreren met andere landen. Hoe zouden zij genoeg geld kunnen verdienen om hun schulden aan buitenlanders af te betalen. In theorie was het euro gebied een economische eenheid en zou het rijke en concurrerende noorden de zwakke broeders in het zuiden helpen, maar zou dat in de praktijk ook zo zijn?
 
Tijdelijke opleving
Recent is de euro, ten opzichte van de belangrijkste valuta waaronder de Amerikaanse dollar, opgeveerd. Een aantal factoren liggen aan de opleving ten grondslag:

• Het steunplan van de EU
• De aankondiging van de bezuinigingen in de zwakke euro landen
• De resultaten van de stress test van de Europese banken
• De terugval van de Amerikaanse economie

Het is echter maar de vraag of het herstel van de euro duurzaam zal blijken. Het steunplan van de EU is namelijk voorwaardelijk. De EU kan de hulp opschorten als zij dat willen. Bijvoorbeeld als er onvoldoende wordt bezuinigd. En het is niet ondenkbaar dat draconische bezuinigingen de burgers in Zuid-Europese landen teveel wordt. Stakingen en andere protesten kunnen de bezuinigingsprogramma's dan effectief doorkruizen.

Stresstest
Er valt veel af te dingen op de resultaten van de stresstest voor Europese banken. Veel economen zetten vraagtekens bij het resultaat dat slechts 7 van de 91 banken in de gevarenzone verkeren. Zijn de aannames voor het negatieve economische scenario wel streng genoeg?

Ten tweede is er onvoldoende rekening gehouden met de verliezen waar de Europese banken mee te maken kunnen krijgen als de koersen van staatsobligaties waarin zij beleggen onder vuur komen. Europese banken hebben miljarden belegd in (o.a.) Griekse, Spaanse en Italiaanse obligaties. Overigens zijn Franse en Belgische staatsobligaties ook niet goudgerand.

Tenslotte hebben de opstellers van de stresstest onvoldoende onderscheid gemaakt tussen de verschillende waardepapieren die banken tot het eigen vermogen rekenen. Daar vallen ook speciale obligatie-achtige instrumenten onder die dus niet als een volwaardige risico-buffer werken in tijden van nood.

Steunfactoren
Recente economische berichten uit Amerika hebben ook bijgedragen aan de opleving van de euro. Tegenvallende cijfers over de huizenmarkt, de banenmart en consumentenbestedingen hebben beleggers bewogen om Amerikaanse dollar in te ruilen voor de euro. Het lijkt er sterk op dat deze steunfactoren voor de euro, in de komende tijd veel minder krachtig blijken te zijn. De kans is groot dat het sentiment kentert en dan is er winst te halen door te profiteren van een aantrekkende dollar ten opzichte van de euro.

Koop Amerikaanse dollars
Los van de ommekeer in het sentiment zijn er een aantal fundamentele redenen om een opleving in de Amerikaanse dollar te verwachten. De Amerikaanse economie heeft een aantal kenmerken die het land, beter dan andere landen, in staat stelt om haar schuldenlast te dragen:

• de Amerikaanse economie is nog altijd groot en productief. De economie is groter dan China, Japan en Duitsland samen en drie keer de omvang van de Chinese economie. Per hoofd van de bevolking is het Amerikaanse nationaal inkomen tien keer groter dan China
• ongeveer één vijfde van alle goederen in de wereld worden in Amerika gemaakt. Dit cijfer is in de afgelopen dertig jaar vrij stabiel gebleven. Het groeiende aandeel van de Chinese maakindustrie gaat vooral ten koste van andere Aziatische landen en Europa
• 's werelds grootste exporteur is Amerika en niet China of Duitsland met een marktaandeel van 10% versus nummer twee Duitsland met een aandeel van 8,5%
• directe investeringen door buitenlanders zijn in Amerika drie keer zoveel als de investeringen in China. Het Amerikaanse aandeel is 17% verus 6% voor China
• Amerika is leidend in wetenschappelijk onderzoek en research and development. China en India mogen per jaar dan wel een groter aantal beta afgestudeerden afleveren maar deze wetenschappers doen het slechter dan Amerikaanse wetenschappers als het gaat om het aantal Nobelprijzen of patenten die zij in de wacht slepen;
• de kwaliteit van Amerikaanse universiteiten wordt erkend door buitenlanders. Met meer dan 600.000 buitenlandse studenten is Amerika met afstand de favoriete bestemming van studenten die hun heil buiten hun eigen land zoeken. Van de top tien universiteiten van de wereld zijn er zes Amerikaans. Ongeveer een derde van de top 100 universiteiten zijn Amerikaans
• meer dan de helft van 's werelds meest waardevolle merken zijn Amerikaans
• de Amerikaanse dollar is de meest gebruikte reserve valuta. Meer dan tweederde van alle reserves worden in Amerikaanse dollars aangehouden. Dat aandeel is het dubbele van de Euro als directe concurrent

Beleggers kunnen profiteren van de verwachte opleving van de Amerikaanse dollar ten opzichte van de Euro door Sprinters Short EUR/USD aan te schaffen.