10-09-2009 Overschot auto's zal leiden tot consolidatie Autofabrikanten

De auto-industrie heeft rake klappen opgelopen. General Motors en Chrysler zijn hun zelfstandigheid kwijt. Beleggers mijden angstvallig ook Europese auto-aandelen.

De berichten rond de kredietcrisis hebben consumenten terug-
houdend gemaakt om grote aankopen te doen. De oplopende werkloosheid en minder enthousiasme bij banken om autofinanciering beschikbaar te stellen, hebben de autoverkopen fors doen teruglopen.

 Dit heeft de autoproducenten geconfronteerd met een chronisch probleem: overcapaciteit.

Al ruim voor de kredietcrisis kampte de automobielsector met overcapaciteit. Lange tijd wist deze sector met overheidssteun de dans te ontlopen. Er was te weinig druk voelbaar om daadwerkelijk te reorganiseren en fabrieken te sluiten.

Onvermijdelijke maatregelen
Bovendien werd er onvoldoende gereageerd op de vraag om energiezuinige auto's te produceren. Grote SUV's waren tot voor kort commerciële succesnummers. Zij vonden gretig aftrek en kenden een hogere marge dan energiezuinige auto's.

De intensiteit van de huidige vraaguitval zal de autoproducenten eindelijk doen bewegen om de onvermijdelijke maatregelen te treffen die te lang zijn uitgesteld. Vergelijkbaar met de banksector, is de laatste ronde van steunmaatregelen gekoppeld aan een besef bij de autoriteiten dat er nu eindelijk structurele maatregelen moeten worden afgedwongen.

Nadat de eerste nood geledigd is, pakt de eurocommissaris voor Mededinging Neelie Kroes nu structurele problemen aan. Voor ING betekent dit een afgedwongen afsplitsing van de onderdelen (ING Direct USA en een groot deel van het verzekeringsbedrijf) die tot over de oren in gammele gesecuritiseerde leningen zaten.

Ook neemt ze maatregelen om te voorkomen dat overheidssubsidies oneerlijke concurrentievoordelen opleveren voor de ontvangers. Dit is een voorbode wat de automobielindustrie te wachten staat.

Overcapaciteit
In reactie op de grootscheepse steunmaatregelen voor de Franse automobielindustrie waarschuwde Kroes al in februari dat protectionistische steun niet past niet in de regels van de Europese Unie voor de interne markt en dat de steun ook niet in het belang zou zijn van Frankrijk of de autofabrikanten.

Dat herhaalde ze na de redding van Opel door de Duitse overheid. Ze onderstreepte dat de malaise in de autoindustrie niet alleen samenhangt met de economische crisis. Ook voordien was er al overcapaciteit. "De Europese autofabrikanten zullen moeten herstructureren als ze de concurrentie op de wereldmarkt willen blijven aankunnen.''

Kroes zei wel voorstander te zijn van steun waarbij consumenten worden geprikkeld vervuilende auto's te vervangen door schonere wagens en van sociale maatregelen om tijdelijke werkloosheid van het personeel in de autoindustrie te overbruggen.

Verliezers
De grote verliezers zullen de autoproducenten zijn die direct overheidsgeld hebben ontvangen. Opel, Volvo en de Franse autofabrikanten zijn het meest kwetsbaar als Neelie Kroes haar wil zal laten gelden. Fiat heeft geen directe steun ontvangen.

Dat was ook niet nodig omdat het bedrijf al voor de kredietcrisis onder leiding van de huidige CEO Marchionne schoon schip heeft gemaakt. Fiat was als een van de weinige Europese autoproducenten in staat om als consolidator op te treden door Chrysler over te nemen.

Daarmee is het bedrijf nu goed gepositioneerd in drie belangrijke automarkten: Europa, de Verenigde Staten en Zuid-Amerika. Als de onvermijdelijke en afgedwongen capaciteitsvermindering in Europa en de Verenigde Staten achter de rug zijn en het consumentvertrouwen geleidelijk herstelt, kan Fiatveel geld verdienen.

De winnaar is...
Bovendien is het bedrijf gespecialiseerd in het maken van kleine, energiezuinige auto's. Van de top-tien meest verkochte Europese merken, maakt Fiat al twee jaar achtereen de zuinigste auto's. Daarmee kan dit bedrijf beter dan anderen profiteren van steeds strengere milieu-eisen.

Veel beleggers mijden auto-aandelen omdat zij niet verder kijken dan de huidige stand van zaken: een verzadigde, conjunctuurgevoelige vervangingsmarkt met een verlammend overschot aan dure productiecapaciteit. \

Ironisch genoeg zal de huidige staatssteun in combinatie met een vlijmscherpe eurocommissaris voor Mededinging ervoor zorgen dat specifiek autobedrijven sterk kunnen gaan profiteren van consolidatie. Fiat behoort tot die groep.